γ04π05 ~ εργασία 10η |"προσωπικές σημειώσεις"|

[ Ως 10η εργασία επέλεξα να μοιραστώ ένα κείμενο που έγραψα στις 18 Μαρτίου 2021 σχετικά με το βίωμά μου γύρω από το κοινωνικό φύλο, στη συνέχεια ένα ποίημα, που έγραψα μια ημέρα πριν, με σκόρπιες σκέψεις γύρω από τις ταυτότητές μου που κυνηγάνε την κοινωνική αποδοχή και -εν τέλει- κάποιες σκέψεις μου, από τις 29 Απριλίου 2021, πάνω στο masking που κάνουμε κυρίως εμείς τα αυτιστικά κορίτσια από μικρή ηλικία και δεν μας αναγνωρίζουν μετά εύκολα ως αυτιστικά. Υπογράφω με το όνομα που μου έχω δώσει εγώ. ] <3 Αυτή ήταν η αγαπημένη μου εικόνα του 2020, τη βρήκα κάπου στο Reddit, δεν αναφερόταν @ δημιουργ@ του. Για το καθένα θα έχει και μια διαφορετική ερμηνεία. Θέλω να γράψω για 'μένα.

Δεν έχω φτάσει στη ρίζα του τι σημαίνει να είσαι "κορίτσι", ίσως δεν είχα κάνει ποτέ ούτε τα πρώτα βήματα για αυτό. Έχει τύχει στη ζωή μου να προβάλλω τη γυναικεία έκφραση, όπως απλώθηκε μπροστά μου μέσα από συμπεριφορές, κινησιολογία, mindset. Μέσα από τη μίμηση, σχετικά με την οποία διαθέτω εξαιρετικές δεξιότητες. Όμως η μιμητική μου στάση και προβολή αυτών των στοιχείων, ίσως να διαμόρφωσαν συμπεριφορές, δεν διαμόρφωσαν όμως ταυτότητα. Αυτό που αναδύθηκε ήταν ένας τρόπος με τον οποίο εξέφραζα και ανά καιρούς εκφράζω αυτό που λέμε "φύλο". Εκφράζομαι ενδυματολογικά, κινησιολογικά, συμπεριφορικά, εκφράζομαι μέσα από τη συσχέτισή μου με τ@ άλλ@, μέσα από την ομιλία μου. Και πολλές φορές -όχι πάντα -συμβαίνει αυτή η έκφραση να εφάπτεται με τη γυναικεία έκφραση φύλου. Και με αυτό μπορώ να νιώσω άνετα.

Ωστόσο, δεν βιώνω τον τρόπο που εκφράζω φύλο μέσα στη μέρα, ανάμεσα στις διαφοροποιημένες ενδυματολογικές, κινησιολογικές κλπ στάσεις μου, εφαπτόμενο με την ταυτότητα μου ως φύλο. Εδώ θέλω να διευκρινίσω, όπως εγώ το καταλαβαίνω, ότι δεν ορίζω ένα ρούχο ή μια κίνηση ως a priori γυναικεία ή όχι, αλλά ο τρόπος που εγώ εμπρόθετα ή και ασυνείδητα φορτίζω με νόημα ένα βάδισμα ή μια ενδυματολογική επιλογή και ο τρόπος που προβάλλω και επικοινωνώ αυτό το νόημα προς τα έξω είναι που το καθιστά "γυναικείο" ή οτιδήποτε άλλο αποτελεί έμφυλο βίωμά μου εκείνη τη στιγμή.

Ποια είναι η ταυτότητα του φύλου μου και γιατί με απασχολεί τόσο αυτόν τον καιρό, γιατί το σκέφτομαι συνέχεια και γιατί το αναζητώ; Στην πρώτη ερώτηση δεν μπορώ να απαντήσω ακόμα, αλλά μπορώ να απαντήσω στις υπόλοιπες. Με απασχολεί γιατί, από τη μία, η έκφραση φύλου είναι για εμένα κάτι που θέλω να επικοινωνήσω μαζί σου. Είναι μια γέφυρα επικοινωνίας και κοινωνικοποίησης με το έτερο, με αυτό που είναι έξω από εμένα. Πολλές φορές, βέβαια, φοράω ρούχα και χορεύω ή κινούμαι μέσα στο σπίτι μου, χωρίς να με βλέπει κάποι@, ωστόσο και τότε αισθάνομαι ότι πειραματίζομαι στην επικοινωνία μου με τ@ άλλ@. Γιατί στο δωμάτιο αυτό δεν είμαι μόνη, είμαι μαζί με όλες τις αφηγήσεις που έχω έρθει σε επαφή και με όλα τα σενάρια κοινωνικοποίησης, αλληλεπίδρασης και συσχέτισης που έχω μαζί "σου". Η έκφραση φύλου μου με συνδέει με "εσένα". Αλλά το να το έχω ανακαλύψει και αφεθεί σε αυτό, με γεμίζει, αλλά δεν με ολοκληρώνει.

Η ταυτότητα φύλου μου, από την άλλη, αισθάνομαι ότι έχει να κάνει με εμένα. Με το πώς συνδέομαι εγώ με το μυαλό μου και το σώμα μου και τις ανάγκες και τις επιθυμίες μου μέσα από το φύλο μου. Με συνδέει με αυτό που υπάρχει όταν υποχωρούν οι αφηγήσεις στο δωμάτιο, ή όταν τουλάχιστον δεν εστιάζω σε αυτές για να "είμαι". Όταν είμαι μόνη με εμένα. Φυσικά δεν μπορώ ποτέ να είμαι μόνη με εμένα, γιατί συνδέομαι με την κοινωνία σε κάθε στιγμή μου, αλλά υπάρχει ένα δωμάτιο μέσα στο κεφάλι μου, στο οποίο βρίσκομαι εγώ με εμένα και μέσα στη μέρα υπάρχουν αναλαμπές από αυτό το δωμάτιο. Και είναι γεμάτο απορίες, ανασφάλεια, ερωτήσεις, κενά σημεία, σύγχυση. Δεν ξέρω πολλά για την ταυτότητα φύλου μου, στη φάση αυτή, στο τώρα που γράφω.

Αλλά ξέρω ένα πράγμα:

Αν είμαι "γυναίκα", δεν το έχω ανακαλύψει ακόμα. Αν είμαι άφυλο, τρανς, μη δυαδικό, demigirl, οτιδήποτε, δεν έχω συνδεθεί ακόμη με αυτό. Δεν είναι δεδομένο ότι είμαι γυναίκα. Και αυτό γιατί φυσικά δεν μου αρκεί -δεν μας αρκεί, σαν κοινωνία -πλέον η βιολογική, ανατομικο-κεντρική ανάλυση του "φύλου". Οι πολλές και διαφορετικές ταυτότητες φύλου που υπάρχουν, αποτελούν πολύ πιο σύνθετες και πολύπτυχες ταυτότητες από τη γραμμικότητα των γεννητικών οργάνων. Δεν απαξιώνεται το γενετήσιο φύλο, απλώς δίνει απαντήσεις σε πολύ συγκεκριμένα πράγματα και δεν μπορεί να καταλάβει όλο το χώρο της ανάλυσης και της αναζήτησης -ίσως και το κοινωνικό φύλο αυτή τη στιγμή να είναι απαραίτητο και αναπόφευκτο να καταλάβει πολύ παραπάνω χώρο και να αποτελέσει πρίσμα για τη συζήτηση γύρω από το φύλο.

Γιατί έχω ανάγκη να καταλάβω την ταυτότητα φύλου μου; Απλώς δεν μου αρκεί ως ταυτότητα το γενετήσιο μου φύλο, αυτό θα ήταν σόφισμα. Το γενετήσιο φύλο από μόνο του δεν δύναται να διαμορφώσει ταυτότητα. Η ταυτότητα είναι ένας πολυσύνθετος πυρήνας του να "είμαι". Το γενετήσιο φύλο από μόνο του δεν μου δίνει απαντήσεις για το πώς κοινωνικοποιούμαι, πώς αντιλαμβάνομαι τη σκέψη μου και το σώμα μου, πώς καθορίζω την ανατομία μου, πώς συνδέομαι με κάθε κομμάτι του σώματος και του μυαλού μου. Δεν έχω έρθει εδώ για να αναπαραχθώ και να μεγαλώσω παιδιά που θα τα μάθω να αναπαράγονται και να μεγαλώνουν παιδιά. Είναι σημαντικό μέσα σε μια κοινωνία να έχω την αυτονομία να αυτοπροσδιορίζομαι, να φορτίζω εγώ με νόημα το σώμα και το μυαλό μου και να μην εσωτερικεύω χωρίς τη συναίνεσή μου στάσεις και αυτοματισμούς που προκύπτουν από καθιερωμένες αφηγήσεις πάνω στην ανατομία μου.

Γιατί αυτή η εικόνα;

Γιατί πιστεύω ότι κοιτώντας την, αν έχεις νιώσει δυσφορία γύρω από το φύλο με το οποίο νιώθεις μια αποσύνδεση, σου δίνει την επιβεβαίωση ότι η ιστορία σου και τα συναισθήματά σου είναι έγκυρα, αυθεντικά, δικαιούνται χώρο και υπάρχουν και εκεί έξω ως βιώματα και σε άλλ@. Εμένα μου θυμίζει όλες τις φορές που ανακάλυπτα έναν καινούριο τρόπο να εκφράσω φύλο με μια ενδυματολογική επιλογή ή μια μουσική ή ένα lifestyle ή έναν τρόπο ομιλίας και αυτόματα οι προσδοκίες και οι αφηγήσεις των άλλων ερμήνευσαν -κι εγώ μαζί τους -με μια εσφαλμένη ιστορία, με ένα σόφισμα, και την ταυτότητά μου. Και όλες τις φορές που συνέθετα μια πλασματική αφήγηση γύρω από την ταυτότητα φύλου μου και ενθουσιαζόμουν και σκεφτόμουν "τώρα δεν θα με αμφισβητήσω ποτέ πια, δεν θα νιώσω ξανά ότι είμαι απατεών@, ότι λέω ψέματα, τώρα είμαι αυτό, βιώνω τη σύνδεση" και δεν ήταν αλήθεια. Και όλες αυτές τις φορές που ένιωθα και νιώθω ότι είμαι ψεύτικο, υποκριτικό και ότι παραπλανώ τ@ άλλ@ επειδή δεν είμαι σίγουρο για αυτό που είμαι. Και φυσικά, όλα αυτά τα "κομμάτια" που έκοβα, συνέθετα, απογοητευόμουν, τεμάχιζα ξανά, ξανά-έπλαθα και δεν ταίριαζε κανένας συνδυασμός τους.

Κάτι τελευταίο για τη "γυναικεία" ταυτότητα φύλου, ένα μικρό σχόλιο που δεν θα αναλύσω σήμερα περαιτέρω. Επειδή μας αφορά. Ως άτομο που γεννήθηκε με "γυναικείο" αναπαραγωγικό σύστημα και αντιλαμβάνεται το να είναι κάποιο/α γυναίκα ως κάτι πολυσύνθετο, έχω μάθει περισσότερα πράγματα για αυτήν την ταυτότητα φύλου από τρανς γυναίκες και τρανς κορίτσια, από ό,τι έχω μάθει από το προσωπικό μου βίωμα με αυτό. Και είναι πλέον για εμένα σημαντικό και δεδομένο ότι δεν είναι λογικό να συμπεριλαμβάνομαι "εγώ" μονάχα σε ζητήματα κοινωνικά και πολιτικά φεμινιστικού χαρακτήρα και όχι εκείν@ και εκείνες.
-Veldaerya

[εικόνα: ERA7 @ deviantart]

δεν επιτρέπεται να θλίβομαι
δε φέρει κάποια χρησιμότητα η θλίψη μου στις προσδοκίες
είμαι σχεδόν βέβαιη πως έχει γεμίσει έντομα και μούχλα το κουτάκι όπου τοποθέτησα την ανάμνηση
γιατί όταν κυριαρχεί η ησυχία στο χώρο -όλο και πιο συχνά,
όλο και πιο μόνιμα, όλο και πιο αλαζονικά -απ’ το κρανίο μου
ξεπηδάνε κεραίες και το δέρμα μου γίνεται ψυχρό
και τα αυτιά μου αναγνωρίζουν μόνο τη συχνότητα που πιάνει το ουρλιαχτό του σκαθαριού
είναι μέρες που έχει τόση ησυχία που ακούω τον κέρσορα να αναβοσβήνει στην οθόνη
τουκ τουκ τουκ τουκ τουκ
προσπαθώ κάθε ρυθμικό μοτίβο να το μετατρέπω σε καλπασμούς
τις σταγόνες απ’ τη βρύση, το ρολόι,
το ψυγείο που γρυλίζει,
το χτύπημα της πόρτας, την απόρριψη,
το βράσιμο του νερού,
τον κέρσορα
άλογα που δεν ήρθαν για το παιδί που τα περιμένει
έχω μια τεράστια εμμονή με την αναμονή
δεν την ανταλλάσσω με νέες αφίξεις
πάντα αγαπώ λίγο παραπάνω αυτό που μου έδωσε ραντεβού και δεν ήρθε
λίγο πιο βαθιά αυτό που μου ακύρωσε τη συνεδρία
κάπως πιο αληθινά αυτό που πλήγωσα
οι αναμονές μου είναι οι γέφυρες που κατά λάθος έχτισα με τους ανθρώπους
έχω κάνει πολλή δουλειά για κάτι που δεν πετυχαίνει
αλλά δεν με προγραμμάτισαν όταν με ρύθμιζαν να αντιλαμβάνομαι τη ματαιότητα
το οξύμωρο:
φοράω την αφήγηση αυτής που φεύγει
ενώ είμαι αυτό που σε διώχνει και μένει στο σημείο ακριβώς που ήταν μαζί σου και σε περιμένει
έτσι κάνω και με ό,τι όμορφο έχω μέσα στο κεφάλι μου
δεν είναι προσωπικό
με τις κεραίες που έχω αποκτήσει νιώθω πιο αυθεντική και πιο ενοχική
πιο αυθεντική γιατί δεν χρειάζεται να παίρνω χημείες για να τις καταπιέζω να μην φυτρώνουν απ’ το κρανίο μου,
δεν τις κακοποιώ και δεν εκμεταλλεύομαι την απουσία τους για να μην τραβάω τα βλέμματα
και πιο ενοχική γιατί τώρα πρέπει να σας εξηγήσω,
σε μία-ένα ξεχωριστά, ότι έχω κεραίες
και ψυχρό δέρμα [..]

εε, όχι, τις είχα πάντα, ξέρεις, απλά δεν-
όχι αλήθεια, πάντα, εκεί ήταν, δεν είναι αισθητική, δεν είναι εποχή, δεν είναι εικονικότητα, δεν είναι, δεν είναι-
επειδή φοβόμουν αυτήν ακριβώς την αντίδραση, επειδή έχω ασκήσει βέτο απέναντι στην καχυποψία [..]

γιατί δεν με αφήνεις να σου πω;
να σου πω εγώ για εμένα, για εμένα πρόκειται
οφείλεις να μου δώσεις το λόγο να σου μιλήσω για εμένα [..]

δεν ήθελα να φανώ απότομη, όχι δεν είμαι ενοχικά αντιδραστική,
όχι δεν είναι απόδειξη η αγανάκτησή μου ότι είμαι μπερδεμένη,
απλά με πονάς με την καχυποψία σου, αυτό είμαι εγώ όταν πονάω από εσένα [..]

τι θα κερδίσεις αν εγώ αμφισβητήσω όσα είμαι; [..]

με συγχωρείτε για τη διακοπή, τα έντομα στην ανάμνηση
έλεγα πως έχω ψυχρό δέρμα και κεραίες
και προτιμώ τις αναμονές μου από εσάς
και παρόλα αυτά θέλω πολύ να με αποδεχτείτε και με τις κεραίες μου που δεν θα μπορώ πάντα να τις κρύβω για να νιώθετε άνετα,
ή για να μην νιώθετε άβολα όσα έχετε κεραίες ή ουρές ή μυτερά αυτιά
και νιώθετε πως σας εκθέτω μαζί μου,
αλλά και να με αποδεχτείτε με τις απορρίψεις μου
που μερικές μέρες δεν θα θέλω να σας βλέπω, να σας ακούω,
να μιλάω, να παράγω φωνήματα, να εξηγώ, να εξηγώ, να εξηγώ,
να είμαι συμπαθής, ευγενής, να κρατάω τους τύπους
-σιγά τους τύπους- να εξηγώ
για ποιο λόγο είμαι αυτή που είμαι και αν η αναπηρία μου είναι
υπαρκτή ή κατασκεύασμα ή δικαιολογία και εμμονή
και για το ψυχρό μου δέρμα, που οι αγκαλιές μου δεν είναι όπως λένε στα παραμύθια για “κορίτσια” σαν εμένα

αλήθεια, αν δεν ήμουν τόσο ξωτικά πλασμένη, θα είχατε τόσες απαιτήσεις;

το λοιπόν, έχω κεραίες
και οι κεραίες μου έχουν πολλά να πουν
για το μυαλό μου, τον αυτισμό μου,
τη σεξουαλικότητα, το φύλο,
την παιδικότητα και τη διαστροφή μου,
τον πλανήτη των ελλειμμάτων και των αναπηριών μου
το λοιπόν, το δέρμα μου είναι ψυχρό
τα χέρια μου δεν μεταφράζουν εύκολα το άγγιγμα,
τα μάτια μου δεν εκφράζονται,
το βάδισμά μου δεν δείχνει τι αισθάνομαι
και μερικές φορές τα δάκρυά σου μου φαίνονται σαν το νερό που κυλάει και όχι σαν τα δάκρυά σου
και αγαπώ πολύ το νερό που κυλάει, έχω μάθει να μην το καταλαβαίνω και να μην μπαίνει εμπόδιο στην επικοινωνία μου μαζί του
δεν καταλαβαίνω τα δάκρυά σου αλλά είναι φτιαγμένα απ’ το νερό που κυλάει και αυτό ίσως το βρω όμορφο
θα σε προσβάλλω, να το περιμένεις
αυτό που με εμποδίζει από το να αποδεχτώ το εαυτό μου είναι το πόσο θέλω να με αποδεχτείς και εσύ, δηλώνω εξαρτημένη
και βουτηγμένη στις αντιφάσεις
εξαρτημένη από τους ανθρώπους απ’ τους οποίους επιθυμώ διαρκή αποστασιοποίηση
και εμμονική με τις σχέσεις που μου προκαλούν αποστροφή
δεμένη βαθιά με τα χέρια που όταν απλώνονται να με φτάσουν, μαζεύομαι
καλωσορίζω τις κεραίες μου,
πλασμένες αρμονικά από ένα νευρολογικό χυλό δηλητηριασμένο από την αντίφαση
έναν χυλό που αργότερα έκανα πηλό και έφτιαξα το μυαλό μου
και επείγει να το αποδεχτείς, γιατί διαφορετικά θα γίνουν οι άνθρωποι για εμένα η αυτοαπαγόρευσή μου
δεν επιτρέπεται να βρίσκομαι ανάμεσα, γιατί υποκύπτω στη φύση μου να είμαι αδέξια και γίνομαι περιττή
είμαι αόρατη για το πρίσμα της χρησιμότητας, αναπόφευκτα και αναγκαστικά υπερήφανα
too much and not enough
too much and not enough

-Veldaerya

όταν μου λες ότι είμαι πάρα πολύ επικοινωνιακή για αυτιστική, αισθάνομαι μια ματαιότητα που δεν ξέρω εάν μπορώ ακόμη να εξηγήσω. το να μάθω να κρύβω και να φιλτράρω τα αυτιστικά μου χαρακτηριστικά σε ομιλία, εκφράσεις προσώπου, κινησιολογία και άλλα είναι μια διαδικασία που δεν σταματάει ποτέ. εάν σταματήσω σήμερα, βρίσκομαι αύριο πάλι στο μηδέν. γιατί το να κάνω masking δεν είναι κάτι φυσικό για εμένα και είναι μια μέθοδος καθαρά συμπεριφοριστική που δεν αλλάζει ποιοτικά αυτό που είμαι.

δεν θέλω να αλλάξει ποιοτικά αυτό που είμαι.

αυτό είναι κάτι που δεν το έχω πιστέψει ακόμη εντελώς αλλά προσπαθώ να το δουλέψω.

μέχρι πρόσφατα σε όλη μου τη ζωή από τη διάγνωση μου και μετά θεωρούσα δεδομένο ότι πρέπει να αλλάξω ποιοτικά τα αυτιστικά μου χαρακτηριστικά. ένιωθα και από τα περιβάλλοντα με τα οποία αλληλεπιδρώ το ίδιο πράγμα. δεν μου το είχε πει κανεν@ άμεσα, αλλά υπήρχε σε συζητήσεις με έναν έμμεσο τρόπο. και το έχω εσωτερικεύσει -ακόμη και τώρα που γράφω αυτό- ότι πρέπει να δουλέψω να μην φαίνομαι αυτιστική για να έχω μια ευχάριστη ζωή.

για να έχω φίλους και φίλες, σχέσεις ερωτικές και να μπορώ να εργαστώ.

masking κάνουμε κάποια από εμάς τα αυτιστικά άτομα κάθε μέρα στη ζωή μας, μιμούμενα τις νευροτυπικές συμπεριφορές σε κάθε τομέα και καταπιέζοντας τα αυτιστικά μας γνωρίσματα. ο εγκέφαλος μας αφιερώνει ένα μεγάλο κομμάτι του να εργάζεται ώστε να μεταφράζει τα πάντα και να προσαρμόζει τις αντιδράσεις και τις κινήσεις μας. κάτι τέτοιο, το γράφω όπως ακριβώς το βιώνω.

το masking είναι κακοποίηση για τα αυτιστικά άτομα, γιατί από ένα σημείο και μετά δεν είναι ελεγχόμενο και είναι σύνθετο να αρχίσουμε να είμαστε ξαφνικά τ@ αυτιστικ@ μας εαυτ@ όταν έχουμε ήδη διαμορφώσει τη ζωή μας κάνοντας masking.

μερικές φορές κάνω μια παύση και συνειδητοποιώ ότι είμαι στον αυτόματο πιλότο και αυτό μου προκαλεί έντονη ματαιότητα και φόβο. κυρίως φοβόμαστε πώς θα αρχίσουν να αντιδρούν οι άνθρωποι μας εάν αρχίσουμε να αποβάλλουμε σιγά σιγά τις συμπεριφορές μας που προκύπτουν από το masking.

σαν να είμαστε ψεύτικ@ σε όλη μας τη ζωή και αισθανόμαστε ενοχή απέναντι στα δικά μας άτομα όταν αφηνόμαστε λίγο στ_ αυτιστικ_ μας εαυτ_.

αυτό που πονάει περισσότερο από όλα είναι η αμφιβολία και η καχυποψία των δικών μας ανθρώπων.

ένα παράδειγμα από τη ζωή μου είναι το πόσο έχω προσπαθήσει να δουλέψω τις εκφράσεις του προσώπου μου. είχα καταλάβει από πολύ νωρίς πόσο σημαντικές είναι οι εκφράσεις προσώπου και η γλώσσα του σώματος γενικότερα για να δείξω σε ένα φίλ@ ότι νοιάζομαι, ότι ακούω, ότι χάρηκα με αυτό που είπε, ότι θέλω να τ@ παρηγορήσω, ότι πονάω μαζί τ_.

έχουν υπάρξει φάσεις στη ζωή μου που εκδηλώνω με υπερβολή εκφράσεις προσώπου για να γεφυρώσω τα εκφραστικά μου σφάλματα προς το άλλο άτομο. αφιερώνω πολύ χρόνο να εξασκώ αυτές τις συμπεριφορές. και όταν δεν πετυχαίνει, προσπαθώ να εξηγήσω και δεν πετυχαίνει ούτε αυτό. επίσης, από ένα σημείο και μετά, εξαντλούμαστε τόσο πολύ που οδηγούμαστε σε burnout και γινόμαστε ακόμη πιο δυσλειτουργικ@ απ' αυτό που βλέπουμε να είμαστε καθημερινά.

σαν να λέμε, για να ακολουθήσω το παράδειγμα, επί μέρες σερί μπορεί να εστιάζω στη γλώσσα του σώματος, πολλά στοιχεία της οποίας δεν μου βγαίνουν φυσικά, κι έπειτα να εξαντληθώ τόσο πολύ απ' αυτή την εργασία που για τις επόμενες μέρες να μην έχω την ικανότητα να αποκωδικοποιήσω τίποτα. να πέφτει μαύρο και να μην μπορώ να κάνω ούτε τα βασικά. και να πληγώνω χωρίς να το θέλω ανθρώπους γύρω μου γιατί δεν ανταποκρίνομαι επικοινωνιακά όπως πριν.

πάντα υπάρχει το αίσθημα ότι ό,τι και να κάνουμε, δεν είμαστε αρκετ@.

και από την άλλη, παρουσιάζεται τόσο σύνθετο αυτό που είμαστε, που πάντα υπάρχει το αίσθημα ότι ό,τι και να κάνουμε, είμαστε τόσο "πολύ" που περισσεύουμε ή κουράζουμε.

ταυτόχρονα not enough και too much.

δεν είμαι "υψηλής λειτουργικότητας". αυτό το λες εσύ επειδή δεν ενοχλείσαι από αυτό που καταπιέζομαι να είμαι μέσα από το masking. επειδή είμαι πολύ καλή σε αυτό. μέσα στον όρο "υψηλή λειτουργικότητα" παραβλέπονται όλες οι δυσκολίες που αντιμετωπίζω. το να έχω την ταμπέλα της αυτιστικής "υψηλής λειτουργικότητας", αρχικά με κάνει να νιώθω σαν εξελιγμένο μοντέλο ρομπότ, και επιπλέον με κάνει να αισθάνομαι αόρατη.

επίσης είναι σαν να μου πετάς ένα τούβλο στο κεφάλι γεμάτο προσδοκίες για το πώς περιμένεις να είμαι ή είσαι ήδη σίγουρ@ ότι είμαι. και εγώ φοβάμαι ότι εάν σε απογοητεύσω θα φύγεις, οπότε δουλεύω σκληρά για να είμαι "υψηλής λειτουργικότητας".

όλες οι ταυτότητες κάνουν πολλή δουλειά να εξηγήσουν τι τους συμβαίνει και τι έχουν ανάγκη. θα βοηθούσε πολύ την κατάσταση αυτή το να έψαχνες κι εσύ για τις ταυτότητες που δεν έχεις και να αναλάβεις ένα κομμάτι της ενημέρωσής σου.

και κάτι τελευταίο, όταν σου μιλάω για τα βιώματά μου σαν αυτιστική, όπως τώρα για το masking, μην μου λες ότι "αυτό είναι κάτι που λίγο πολύ όλ@ το κάνουμε". γιατί με αυτό εγώ καταλαβαίνω ότι δεν άκουσες τίποτα απ' όσα προσπάθησα να σου εξηγήσω.

-Veldaerya Ε. Π. 7384

γ04π05 ~ εργασία 9η |εννοιολογικός χάρτης|

                                

Ο παρακάτω εννοιολογικός χάρτης δημιουργήθηκε με βάση αυτό εδώ το βίντεο, το οποίο αναφέρεσαι σε μια ομιλία Tedx του (ουδέτερο άρθρο) Jac den Houting σχετικά με τον αυτισμό. Στην ομιλία, το Jac den Houting ασκεί κριτική στο ιατρικό μοντέλο αναγνώρισης του αυτιστικού φάσματος και επιδοκιμάζει το κοινωνικό μοντέλο, δίνοντας ευκαιρία να αναδυθεί το σκεπτικό της αυτιστικής και νευροδιαφορποιημένης κοινότητας. 

Ο εννοιολογικός χάρτης διαμορφώθηκε με το σκεπτικό να χρησιμοποιηθεί σε μια συνάντηση-συζήτηση με τους γονείς των παιδιών της τάξης μου, είτε έχω κάποιον/α αυτιστικό/ή μαθητή/τρια, είτε όχι. Στόχος μου θα είναι να δω τις προγενέστερες αντιλήψεις των γονέων, να παρουσιάσω εν συντομία το δικό μου βίωμα ως αυτιστική μαθήτρια στο σχολείο, να ανοίξει συζήτηση και να γίνει ενημέρωση σχετικά με την αυτιστική κοινότητα και τα προτάγματά της με σκοπό να ευαισθητοποιηθούν σχετικά με το ζήτημα. 

Η λογική πίσω από αυτό είναι ότι τα αυτιστικά άτομα δεν είναι ελαττωματικοί εγκέφαλοι που χρειάζονται θεραπεία για τον διαφορετικό τρόπο με τον οποίο βιώνουν τον κόσμο και ότι η αναπηρία δεν είναι ένα ατομικό ζήτημα του κάθε ανθρώπου, αλλά μια κατάσταση την οποία δημιουργεί το περιβάλλον στο άτομο. Ένα αυτιστικό άτομο μπορεί να είναι ανάπηρο σε ένα περιβάλλον, ενώ σε ένα διαφορετικά διαμορφωμένο περιβάλλον η αναπηρία του να εξουδετερώνεται. Και εκείνο να συνεχίζει να είναι αυτιστικό, χωρίς όμως να είναι ανάπηρο. 

E. Π. 7384

γ04π05 ~ εργασία 8η |"word cloud" - ιδεοθύελλα|

 

Το link του word cloud βρίσκεται εδώ.

(Προσάρμοσα τον τίτλο σε "Πρώτη μέρα στο σχολείο", ωστόσο δεν άλλαζε και παρέμεινε ο τίτλος "Άνοιξη". Ο σωστός τίτλος είναι ο πρώτος που ανέφερα.)

Σε Α' Δημοτικού, θα διαβάζαμε με τα παιδιά από το Ανθολόγιο Α' και Β' Δημοτικού το κείμενο "Η πρώτη μέρα στο σχολείο" από την Ενότητα 2. Στη συνέχεια, θα φτιάχναμε μαζί το συννεφόλεξό μας και θα το προβάλαμε όπως αναπαρίσταται στην εικόνα στον πίνακα της τάξης μας. Επιπλέον, θα έδινα λίγο χρόνο στα παιδιά να ζωγραφίσουν με αφορμή το κείμενο και οδηγό τις λέξεις αυτές την πρώτη τους μέρα στο σχολείο. Στη συνέχεια, μόλις ολοκλήρωναν, το κάθε παιδί θα παρουσίαζε την ζωγραφιά του και θα την αφηγούνταν με τον τρόπο του στα υπόλοιπα παιδιά. 

Στη συνέχεια, συζητούσαμε τις κοινές μας εμπειρίες και τα συναισθήματα που φαίνεται να βίωσαν αρκετά παιδιά με τον ίδιο τρόπο μεταξύ τους, καθώς και τα γεγονότα που το κάθε παιδί τα βίωσε με τον δικό του ξεχωριστό τρόπο. 

Σκοπός της σύντομης αυτής δραστηριότητας είναι να έρθουν τα παιδιά πιο κοντά μεταξύ τους, να ταυτιστούν το ένα με το άλλο παρατηρώντας και συγκρίνοντας τα βιώματά τους σχετικά με το ξεκίνημα του σχολείου και να γίνει ένα μικρό βήμα προς την απομυθοποίηση της αμηχανίας ανάμεσά τους.

Ε. Π. 7384

γ04π05 ~ εργασία 7η |σχόλια πάνω σε ένα δείγμα περιγραφικής αξιολόγησης|

Η περιγραφική αξιολόγηση προσφέρει μεγαλύτερη ενημερότητα στον μαθητή και τη μαθήτρια και τους εμπλέκει ενεργά στη διαδικασία παρατήρησης της πορείας τους, δίνοντάς τους εργαλεία για την αυτο-αξιολόγηση και αυτο-βελτίωσή τους. Καθιστά πιο ξεκάθαρα στα παιδιά τα βήματα που έχουν κατορθώσει να χαράξουν μέχρι τη στιγμή της αξιολόγησής τους. Η διαδικασία παρατήρησης και αυτο-ανάλυσης της πορείας που έχουμε τα ίδια τα άτομα χαράξει είναι μια δύσκολη μεταγνωστική διεργασία που απαιτεί διαρκή συνειδητοποίηση και πρόθεση.

Η περιγραφική αξιολόγηση το καθιστά πιο εύκολο για τα παιδιά, καθώς τους δίνει μια εικόνα της μαθησιακής τους πορείας και την ευκαιρία να επανεξετάσουν και να κρίνουν τις επιδόσεις και τα αποτελέσματά τους ως εξωτερικοί παρατηρητές. Τα παιδιά με αυτόν τον τρόπο αφήνονται στο μαθησιακό βίωμα τη στιγμή που συμβαίνει, ενώ έχουν παράλληλα την ευκαιρία να αναβιώσουν τις μαθησιακές τους συγκινήσεις αργότερα από απόσταση και να εξασκηθούν στην εμπρόθετη αυτο-κριτική παρατήρηση και σκέψη. 

Επιλέγω να σχολιάσω το portfolio της Α' και Β' Δημοτικού, το οποίο αποτελεί έναν φάκελο με τα επιτεύγματα, τις εργασίες και τα μαθησιακά βιώματα των παιδιών κατά τη διάρκεια του τριμήνου. Και αυτό γιατί βρίσκω πολύ σημαντικό να αρχίσουν να εξασκούνται σε αυτή τη διαδικασία τα παιδιά από τις πρώτες κιόλας τάξεις. 

Ο φάκελος επιτευγμάτων μπορεί να είναι ένα εργαλείο που θα βοηθήσει εμάς ως εκπαιδευτικούς να αξιολογήσουμε τα παιδιά της τάξης μας, ωστόσο είναι παράλληλα και ένα μέσο που διαμορφώνεται από τα ίδια τα παιδιά και μένει στα χέρια τα δικά τους και των γονέων. Τα παιδιά έχουν πρόσβαση στις δημιουργίες τους και ενισχύεται η ενημερότητα και η αυτο-εκτίμησή τους, καθώς κατέχουν ένα οργανωμένο χώρο με υλικό δικό τους, μαθησιακά και συναισθηματικά φορτισμένο, που νοηματοδοτείται από τα ίδια και εμπεριέχει τη φαντασία και την εξέλιξή τους με την πάροδο του χρόνου. Το ίδιο το παιδί μπορεί να ανατρέξει στην πρώτη του ανάρτηση και έπειτα στην τελευταία και να συγκρίνει το αποτέλεσμά του, την εξέλιξη στο γραπτό του λόγο, στα σχέδια, στην αλληλουχία των χρωμάτων, στις ιδέες του, στις δεξιότητες σχεδιασμού και οργάνωσης του. 

Παράλληλα, ο φάκελος αυτός αποτελεί ένα έγγραφο με αξία που διατηρείται στο χρόνο και μπορεί μελλοντικά να λειτουργήσει ως ένα μέρος που το παιδί επιστρέφει για να ανακαλέσει τις μαθησιακές του συγκινήσεις και να ελέγξει το πού βρίσκεται σήμερα σε σχέση με το πού βρισκόταν τότε. Εκτός αυτού, λειτουργεί στα χέρια του παιδιού και ως ένα αναμνηστικό που του θυμίζει τις όμορφες στιγμές, άλλες φορές ευχάριστες και άλλες ίσως πιο απαιτητικές για εκείνο, που έζησε σε εκείνη την τάξη με τη δασκάλα του και τα υπόλοιπα παιδιά. Επιπλέον, και οι γονείς μπορούν να έχουν πρόσβαση σε αυτόν τον φάκελο και να έχουν μια πιο καθαρή και αναλυτική εικόνα για την πρόοδο του παιδιού τους και να διαμορφώσουν και γνώμη για το έργο του/της εκπαιδευτικού. 

Μέσα από τη συμπλήρωση του φακέλου, τα παιδιά έρχονται πιο κοντά με τον/την εκπαιδευτικό, καθώς τα συντροφεύει σε κάθε εργασία και κάθε βήμα και τους δίνει τις συμβουλές του/της. Εμείς θα μπορούσαμε σαν εκπαιδευτικοί να δώσουμε χώρο στα παιδιά να συμμετέχουν ενεργά στη δημιουργία του φακέλου, όχι μόνο με το να υλοποιούν τις εργασίες, αλλά και με το να αποφασίζουμε κάθε φορά τι θα θέλαμε να περιλαμβάνει ο φάκελος και ποιο θα είναι το επόμενο βήμα. Είναι επίσης σημαντικό να δίνουμε ευκαιρία σε μαθητές και μαθήτριες να έχουν το ελεύθερο να επιλέξουν μερικές φορές διαφορετική θεματολογία ή εργασία από τα υπόλοιπα άτομα, καθώς το κάθε παιδί είναι διαφορετικό και θα χρειαστεί σε πολλές περιπτώσεις να διαφοροποιηθεί η αξιολόγησή του. 

Προσωπικά, θα φρόντιζα το portfolio των παιδιών να έχει διαθεματική προσέγγιση και να μην αφορά η κάθε εργασία ένα μεμονωμένο γνωστικό αντικείμενο. Για παράδειγμα, τα παιδιά θα μπορούσαν να συνδυάσουν την εκμάθηση συνδυασμών γραμμάτων ή λέξεων ή και των αριθμών με τη ζωγραφική και το σχέδιο και παράλληλα να αναδύεται και ένα μήνυμα περιβαλλοντικής συνείδησης.

Αυτός ο φάκελος θα μπορούσε επίσης, εκτός από έντυπη, να υπάρχει και σε ψηφιακή μορφή παράλληλα, ώστε να εξασκούνται τα παιδιά από μικρή ηλικία στη χρήση των ψηφιακών εργαλείων.

Ε. Π. 7384

γ04π05 ~ εργασία 5η και 6η |αφίσα και ρουμπρίκα αξιολόγησης|

Αφίσα και θεματική:

Η αφίσα ανοίγει το ζήτημα της επαφής μας με το σώμα μας και της αυτοδιάθεσης μας προς αυτό, νοοτροπία που θεωρώ πως πρέπει να καλλιεργήσουμε στα μικρά ανθρωπάκια και κατ' επέκταση στην κοινωνία. Τα σώματά μας από τη στιγμή που γεννιόμαστε επιβαρύνονται με πολλές αφηγήσεις και κοινωνικά και έμφυλα στερεότυπα που καθορίζουν σταδιακά τον τρόπο που τα αντιμετωπίζουμε, το πώς νιώθουμε για αυτά και την αξία που τους δίνουμε. Την ετεροκαθορισμένη αυτή οπτική την οικειοποιούμαστε από παιδιά και αργότερα τη στρέφουμε και προς τους άλλους, τα σώματα των άλλων. Οφείλουμε να κάνουμε τα πρώτα βήματα να υποχωρήσουν οι καθιερωμένες αφηγήσεις και να αρχίσουμε να καθορίζουμε εμείς τα σώματά μας, την αξία τους, την ομορφιά τους, την αισθητική τους. 

Η αφίσα περιέχει φιγούρες θηλυκοτήτων, επειδή έτσι - όπως και στην ιστορία, στην κοινωνική φιλοσοφία και τα μαθηματικά περιέχονται αρρενωπές προσωπικότητες, επειδή έτσι. Ωστόσο, τα σώματα όλων των φύλων καταπιέζονται, όχι με τον ίδιο τρόπο, αλλά με μια επιτακτικότητα που μας αφορά όλα μας. Συνεπώς, οι θηλυκότητες στην αφίσα δεν θα περιορίσουν τα αγόρια και τα μη δυαδικά ή τρανς παιδιά από το να ταυτιστούν και να βρουν χώρο στη συζήτηση.

Το μάθημά μας είναι η σεξουαλική αγωγή, μέσα στην οποία οφείλουμε - όχι σιγά σιγά, μπαμ και κάτω - να εντάξουμε το τρίπτυχο σώμα - φύλο - σεξουαλικότητα και να μην εστιάζουμε εμμονικά στην ανατομική ανάλυση των αναπαραγωγικών συστημάτων. Προτείνεται για παιδιά όλων των ηλικιών, ωστόσο τη συγκεκριμένη αφίσα με την συγκεκριμένη αισθητική και το κείμενο αυτό θα την χρησιμοποιούσα σε Ε' και Στ' δημοτικού. 

Η συζήτηση και οι δραστηριότητες θα αφορούν στη δραστηριότητα και κινητικότητα των σωμάτων μας μέσα στη μέρα, σε τρόπους που μπορούμε να δείχνουμε στο σώμα μας ότι αξίζει και το αγαπάμε, στην κριτική στην χοντροφοβία, στην ανάπτυξη της συναίνεσης για το σώμα. Τα παιδιά έχουν καθημερινό βίωμα υποβάθμισης των σωμάτων τους σχετικά με την ενδυμασία, τα αθλήματα, την αισθητική, το βάρος, το ύψος τους, τα χαρακτηριστικά του προσώπου τους, τη σωματική αναπηρία. Επίσης, αντιμετωπίζουν καθημερινά την παραβίαση στα σώματά τους και την υποτίμηση της αυτοδιάθεσής τους, με το να πιέζονται από ενήλικες να αγκαλιάζουν συγγενικά πρόσωπα, να χαιρετούν, να δίνουν φιλιά, να κάθονται πολύ κοντά σε πρόσωπα που ίσως να μην επιλέγουν. Συνεπώς, είναι μια θεματική που ανοίγει πολλές συζητήσεις, η οποία μπορεί να υποστηριχθεί από το βίωμα των παιδιών.

Θα μπορούσε λειτουργήσει στα πλαίσια ενός πρότζεκτ για το σώμα, καθώς ανοίγει μεγάλη συζήτηση με επί μέρους θέματα. Επιπλέον, τα παιδιά στο τέλος του πρότζεκτ θα μπορούσαν να φτιάξουν μια αφίσα σε ομάδες για την ενδυνάμωση της αγάπης για το σώμα το δικό τους και το σώμα του άλλου και της άλλης.
_______________________________________________________

Ρουμπρίκα αξιολόγησης:

Η ρουμπρίκα αξιολόγησης συμπληρώνεται από τα παιδιά και αφορά στην αφίσα που εκείνα θα έχουν δημιουργήσει με την ομάδα τους.

Σχετικά με την αφίσα και το περιεχόμενό της:

Η αφίσα μας..	Ουπς!	Τι καλά!	Ουάου!
Η αφίσα μας έχει καθαρό κείμενο και εικόνα;	Το κοινό μας ίσως δυσκολευτεί να καταλάβει τι γράφει και τι απεικονίζει	Το κείμενο και η εικόνα είναι ικανοποιητικά	Το κείμενο και η εικόνα συνδέονται τέλεια και ο συνδυασμός τους βγάζει νόημα
Η αφίσα περνάει το μήνυμα που θέλουμε;	Ίσως και να χάνεται το μήνυμα	Η θεματική είναι ξεκάθαρη, ίσως το μήνυμα να μην γίνεται τόσο συγκεκριμένο	Το κοινό μας θα αντιληφθεί απευθείας το μήνυμα
Η αφίσα τραβάει το ενδιαφέρον του κοινού μας;	Περνάει κάπως απαρατήρητη	Τραβάει την προσοχή, προβληματίζει το κοινό μας	Είναι πολύ ελκυστική και το κοινό την κοιτάζει και δεύτερη και τρίτη φορά
Μας αρέσει η εμφάνισή της;	Θα μπορούσε να είναι πιο ελκυστική	Είναι αρκετά καλή	Η αφίσα μας είναι πολύ όμορφη

Σχετικά με τη διαδικασία και τη δημιουργία της αφίσας:

Η διαδικασία μας..	Ουπς!	Τι καλά!	Ουάου!
Ήταν εύκολη η χρήση της εφαρμογής για τη δημιουργία της αφίσας μας;	Δυσκολευτήκαμε πολύ να καταλάβουμε τι πρέπει να κάνουμε	Με λίγη βοήθεια στην πορεία το βρήκαμε και πήγε καλά	Καταλάβαμε πολύ γρήγορα τη χρήση της εφαρμογής
Αξιοποιήσαμε σωστά το χρόνο μας;	Δεν προλάβαμε να ολοκληρώσουμε την αφίσα μας όπως θα θέλαμε	Ίσα που προλάβαμε να τελειώσουμε	Μας περίσσεψε χρόνος για βελτίωση του αποτελέσματός μας
Χρησιμοποιήσαμε τη φαντασία μας;	Δεν μας ήρθαν πολλές ιδέες	Σκεφτήκαμε αρκετά πράγματα	Μας έρχονταν συνέχεια δημιουργικές ιδέες
Απολαύσαμε τη διαδικασία;	Μας ήταν λίγο αδιάφορη	Μερικές στιγμές ήταν πολύ διασκεδαστικές	Περάσαμε τέλεια και θα το ξανακάναμε

Σχετικά με τη συνεργασία των παιδιών στις ομάδες που ήταν:

Η συνεργασία μας..	Ουπς!	Τι καλά!	Ουάου!
Κατάλαβε ο καθένας και η καθεμία το ρόλο που είχε αναλάβει;	Μπερδευτήκαμε πολλές φορές για το τι πρέπει να κάνουμε	Αναλάβαμε μερικούς ρόλους, αλλά δεν συμμετείχαμε όλοι και όλες το ίδιο	Ο καθένας και η καθεμία εργάστηκε πολύ για το ρόλο του/της και συμμετείχαμε όλοι και όλες
Μοιραστήκαμε τα σκεπτικά μας και δώσαμε χώρο να ακούσουμε και των υπολοίπων;	Δεν νιώσαμε όλοι και όλες άνετα να εκφράσουμε τις ιδέες μας και δεν κατάφεραν όλοι και όλες να μιλήσουν	Ακούστηκαν πολύ ωραίες ιδέες από τους/τις περισσότερους/ες	Ακούστηκαν υπέροχες ιδέες από τα μέλη της ομάδας και δόθηκε χώρος να εκφραστούμε όλοι και όλες το ίδιο
Υπήρχε κλίμα ομαδικότητας και αλληλεγγύης στην ομάδα μας;	Δεν νιώσαμε πολύ άνετα να εκτεθούμε	Κάναμε ό,τι μπορούσαμε και είμαστε εν μέρει ικανοποιημένοι/ες	Νιώσαμε πολύ άνετα και οικεία στην ομάδα μας
Ήρθαμε πιο κοντά μεταξύ μας;	Δεν άλλαξε κάτι στις σχέσεις μας	Κάποια άτομα γνωριστήκαμε καλύτερα	Η συνεργασία μας μάς έφερε πολύ πιο κοντά

Ε. Π. 7384

γ04π05 ~ εργασία 3η και 4η |eggdrop challenge και ρουμπρίκα αξιολόγησης|

Η κατασκευή:

Πραγματοποιήθηκαν πτώσεις από 5 διαφορετικά ύψη, με το υψηλότερο να είναι τα 4 μέτρα, και το αυγό δεν έσπασε. 

Ρουμπρίκα αξιολόγησης:

Σχετικά με το προϊόν..

Η κατασκευή μας	Άσχημα τα πράγματα	Παραλίγο καλά	Όμορφα	Ουάου!
Η κατασκευή μας είναι ολοκληρωμένη;	Ούτε για αστείο!	Στο περίπου, κάτι γίνεται.	Είναι σε πολύ καλό δρόμο.	Μια χαρά, πιο καλή δεν γίνεται!
Η κατασκευή μας επιβίωσε τις πτώσεις;	Έγινε μια τέλεια ομελέτα!	Μπορούσε και καλύτερα.	Πήγε πολύ καλά στην αρχή.	Τα κατάφερε σε όλες τις πτώσεις.
Μας αρέσει η κατασκευή μας;	Ας μην το συζητήσουμε καλύτερα!	Είναι συμπαθητική.	Μας αρέσει!	Είναι η πιο όμορφη κατασκευή!
Θα την δείχναμε σε κάποιον/α;	Τι μας έφταιξε ο άνθρωπος..	Ίσως μια ματιά..	Ανυπομονούμε να την δείξουμε!	Θα τη στολίζαμε κάπου να την δουν όλοι/ες!

Σχετικά με τη διαδικασία..

Τι ζήσαμε..	Χμμ..	Σχεδόν ωραία..	Όμορφα	Τέλεια!
Αντιμετωπίσαμε τις δυσκολίες που προέκυψαν;	Κάναμε τα στραβά μάτια...	Προσπαθήσαμε και είμαστε περήφανες και περήφανοι!	Καταφέραμε όσα περισσότερα μπορούσαμε.	Οι δυσκολίες μας φοβηθήκαν!
Χρησιμοποιήσαμε τη φαντασία μας;	Δεν μας κατέβαιναν ιδέες με τίποτα..	Τα μυαλά μας δούλεψαν όσο μπορούσαν..	Μας ήρθαν συναρπαστικές ιδέες!	Η φαντασία μας δεν σταμάτησε να οργιάζει!!
Διαχειριστήκαμε σωστά το χρόνο;	Τι είναι χρόνος;	Θέλαμε λίγο παραπάνω χρόνο.	Στο τσακ προλάβαμε!	Περίσσεψε αρκετός χρόνος για γέλιο.
Απολαύσαμε τη διαδικασία;	*Γκρίνια*	Θα μπορούσε να είναι και καλύτερα..	Περάσαμε όμορφα!	Το ζήσαμε στο έπακρο και θα το κάναμε ξανά!

Σχετικά με τη συνεργασία..

Το μεταξύ μας..	:(	:|	:)	:D
Μοιραστήκαμε τις ιδέες και τις σκέψεις μας;	Δεν ανταλλάξαμε κουβέντα..	Είπαμε πολύ λίγα πράγματα..	Ανταλλάξαμε όμορφες ιδέες.	Οι ιδέες και οι σκέψεις μας δεν είχαν σταματημό!
Δώσαμε χώρο στις ιδέες των υπολοίπων;	Μιλούσαμε ο ένας πάνω από τον άλλο..	Προσπαθήσαμε να ακούμε τις ιδέες των υπολοίπων.	Καταφέραμε να ακουστούν οι περισσότερες ιδέες!	Όλοι και όλες μας φροντίσαμε να ακουστούν όλες οι σκέψεις!
Γνωριστήκαμε καλύτερα μεταξύ μας;	Δεν άλλαξε τίποτα από πριν.	Ίσως και να δημιουργήθηκε κάτι καινούριο ανάμεσά μας..	Ήρθαμε πιο κοντά με κάποια άτομα.	Δεθήκαμε πολύ περισσότερο και μάθαμε πράγματα η μία για την άλλη!
Γελάσαμε;	Ούτε χαμόγελο.	Κάποια χαμόγελα και ίσως μια υπόνοια γέλιου..	Γελάσαμε αρκετά σε κάποιες στιγμές!	Σκάσαμε στα γέλια!!

Ε. Π. 7384